X
تبلیغات
رایتل

فناوریهای شناسایی و ردیابی

بارکد ، RFID ، شناسایی با امواج رادیویی ، ردیابی ، ردگیری، ردیابی ماهواره ای ، GPS ، بینایی ماشین ، بیومتریک ، کارت هوشمند، سنسور

مقاله نگاهی به کاربرد RFID در صنایع دارویی و بیمارستان­ها

نگاهی به کاربرد RFID در صنایع دارویی و بیمارستان­ها

مریم نظر

مسعود کسایی

منوچهر قهرمانی

کارشناس سیستم و برنامه­نویس

شرکت فناوران سیستم دلفین/ایران

کارشناس سیستم و برنامه­نویس

 شرکت فناوران سیستم دلفین/ایران

کارشناس سیستم

 شرکت فناوران سیستم دلفین/ایران

واژه­های کلیدی: سلامت، دارو، زنجیره تولید، داروهای تقلبی،  برچسب، رمزخوان

چکیده

RFID ، مجموعه­ای از روش­های فنی است که به کمک امواج رادیویی با طیف فرکانسی مشخص به شناسایی پرداخته و در گستره­ی وسیعی از صنایع کاربرد دارد. لذا می­توان با تمرکز روی هر یک از کاربردهای این فناوری و شرح فرآیندهای پیاده­سازی آن، گامی به سمت فراگیر شدن استفاده از این فناوری برداشت.

با توجه به اهمیت مبحث سلامت در جامعه، این مقاله، نگاهی به امکان و نحوه بکارگیری RFID در تأمین و ارتقای سطح سلامت جامعه داشته و با اجتناب از توضیح کامل مباحث فنی و با تمرکز بیشتر بر نحوه انجام فعالیت­ها به  یافتن فرآیندهای لازم برای پیاده­سازی و اجرای یک سیستم کنترل و شناسایی RFID در کاربردهای مرتبط با سلامت جامعه پرداخته است.

ببمارستان­ها و تولید و توزیع کنندگان دارو از عواملی هستند که نقشی اساسی و تعیین کننده در سلامت افراد داشته و می­توان با تمرکز بر این نقش اساسی و ارتقای سطح کیفی آنها گامی بزرگ به سمت اهداف مطرح شده برداشت.

تولید و عرضه داروهای تقلبی و غیرقابل مصرف نیز امروزه به بحرانی اجتماعی تبدیل شده است که ضررهای جبران ناپذیری به سلامت و اقتصاد جامعه می­زند. در این مقاله روشی برای شناسایی داروهای نامعتبر توسط فناوری RFID ارائه می­شود که با توجه به کارهای انجام شده در دنیا، راه حلی مناسب برای مبارزه با این معضل به نظر می­رسد.در انتهای مقاله هم یک نمونه عملی از بکارگیری فناوری RFID در تولید و عرضه دارو ارائه می­شود.

1. مقدمه 

 

تکنولوژی شناسایی از طریق فرکانس رادیویی امکان برچسب­گذاری الکترونیکی و شناسایی بی­سیم اشیاء را از طریق امواج رادیویی برای استفاده در صنایع مختلف امکان‌پذیر می­سازد.  همچنین RFID به عنوان زیرمجموعه­ای از طیف وسیع تکنولوژی شناسایی اتوماتیک و تصرف کردن داده مطرح می­شود که شامل سیستم­های استفاده از بارکد پیشرفته، شناسایی نوری کاراکترها و سیستم­های شناسایی مادون قرمز است [1].­ به طور خلاصه، تکنولوژی شناسایی اشیاء از طریق فرکانس رادیویی، ارائه راه­حل­های مفید برای پیگیری اشیاء به صورت محلی و عمومی را امکان­پذیر می­سازد.

امروزه شرکت­های مختلف در خارج از کشور به شدت درحال توسعه سیستم­های خود با استفاده از رویه­های شناسایی خودکار در زنجیره­های تولیدی هستند . تکنولوژی مورد بحث اغلب به صورت یکپارچه با صنایع IT در کشورهای مختلف مطرح می­شود [3].

 این تکنولوژی دارای کاربردهای گوناگونی نظیر سیستم­های کنترل دسترسی، پیگیری محصولات و اشیا در کارخانجات، جلوگیری از ورود داروی تقلبی به بازار دارو، کنترل بیماران در بیمارستان­ها و غیره است.

به طور کلی سادگی استفاده از تکنولوژی RFID در محیط­های صنعتی عمده­ترین خصوصیتی است که آن را از سایر تکنولوژی­های مشابه متمایز می­سازد. یکی از امکانات ساده­ای که RFID در اختیار کاربران قرار می­دهد، عدم نیاز به یک خط مستقیم بین برچسب و رمزخوان برای شناسایی است، به طوری که برچسب­ها در هر جهتی  نسبت به رمزخوان و یا حتی از داخل بسته­بندی از طریق امواج الکترومغناطیسی قابل شناسایی خواهند بود. همچنین رمزخوان­ها می­توانند چندین برچسب را به طور همزمان شناسایی کرده و اطلاعات آن­ها را بخوانند. برچسب­های RFID حافظه­هایی با قابلیت خواندن و نوشتن را با استفاده از تکنینک­های امنیتی بالا در اختیار کاربران قرار می­دهند. امروزه اکثر حافظه­های موجود در برچسب­ها به صورت خواندنی/نوشتنی با قابلیت پارتیشن­بندی طراحی می­شوند، به طوری که می­توان برخی از پارتیشن­ها ( به عنوان مثال پارتیشن مربوط به شماره سریال) را به صورت غیر قابل تغییر تنظیم کرد [2]. در شکل 1 حداقل اجزای موجود در فناوری RFID نشان داده شده است. RFID، از یک میکروچیپ بر روی برچسب برای ذخیره اطلاعات استفاده می­کند. اطلاعات توسط امواج رادیویی با طیف فرکانسی مشخص از برچسب­ها خوانده و یا بر برچسب­ها نوشته می­شوند. یک رمزخوان RFID امواج را توسط آنتن خود، در اطراف پراکنده می­کند تا بتواند برچسب­های اطراف را شناسایی نماید. برچسب­ها توسط این امواج، انرژی لازم خود را برای ارسال پاسخ تامین کرده و اطلاعات را به رمزخوان می­فرستند و رمزخوان نیز آنها را به کمک مدارات واسط، به کامپیوتر برای ذخیره‌ در پایگاه داده و پردازش ارسال می­کند.

 

 

شکل 1. اجزای فناوری RFID و نحوه ارتباط آن­ها

 

با توجه به این موضوع که سلامت عمومی جامعه یکی از مهمترین فاکتورهای پیشرفت و ترقی یک جامعه به حساب می­آید، در این مقاله بیشتر به نقش RFID در تأمین سلامت جامعه تأکید می­شود.

در این میان داروها و تجهیزات پزشکی یکی از عوامل اساسی در تامین سلامت بوده و به همین دلیل توجه به صحت این عوامل، بسیار مهم است. امروزه، تولید و پخش داروهای تقلبی و غیر قابل استفاده تبدیل به بحرانی عمومی شده است که به طور مثال در ایالت کالیفرنیای آمریکا سالانه 30 میلیارد دلار خسارت بر جا می­گذارد.

در این مقاله سعی بر آن است که یک راه­حل پیشرفته برای کنترل زنجیره تولید و پخش داروها و سلامت بیمار ارائه شود. این راه حل مبتنی بر فناوری RFID است که می­تواند در سطح کالا و سطوح بالاتر مطرح شود. مراجع نظارتی دارو و مواد غذایی از RFID به عنوان فناوری امید بخش سال 2007 یاد می­کنند.

جایگزینی روش­های سنتی با روش­های مدرنی همچون RFID در مرحله اول آسان به نظر می­رسد. به عنوان مثال جایگزین کردن بارکدها به برچسب­هایRFID به دلیلی سازگاری این فناوری با سیستم­های بارکد کاری به دور از پیچیدگی است اما با کمی ملاحظه متوجه می­شویم که این تغییرات در مرحله اول مستلزم تغییر روند و فرآیند کاری سازمان­ها و کارخانجاتی است که قصد استفاده از این فناوری را دارند. لذا مسئله مهم تعیین فرآیندهایی است که طی آن بتوان بیشترین بهره را از فناوری RFID برد.

 

 

2. حوزه چالش­ها

 

هموار مسأله فروش داروهای تقلبی در زمینه تولید دارو مطرح بوده است و کشورهای مختلف کوشیده­اند تا با به خدمت گرفتن فناوری و تکنولوژی‌های روز دنیا به مبارزه با این معضل بپردازند.

در این میان در سال­های اخیر با کمک RFID تا حدودی به رفع این مشکل پرداخته­ شده است. در ایالات متحده آمریکا سازمان مدیریت دارو و غذا به تنظیم قوانینی برای کاهش مشکلات داروهای تقلبی پرداخته است. به همین منظور این سازمان به تشکیل یک گروه با عنوان گروه کار داروی تقلبی در جولای سال 2003 مبادرت ورزید [4]. این گروه متشکل از دولت­ها و متخصصان صنایع و تکنولوژی، گزارش اولیه خود را با مضمون "راهبردهای بهبود ایمنی در زنجیره­های تولیدی و ایجاد امنیت برای مشتریان"  منتشر کردند. این سازمان پیشنهاد داده است که کارخانه­های تولید دارو به منظور بهبود روند زنجیره تولید، با مجهز کردن کارتون­ها و پلت­ها و سایر وسایل حمل کالا با شرکاء تجاری خود همکاری کنند. هدف از انجام این کار افزایش سرعت بررسی موجودی و آگاهی از مکان هر جزء در زنجیره تولید است. در واقع با پیشنهاد این­گونه راهبردها، FDA کوشیده است تا سازمان­ها را به آزمودن این روش ترغیب نماید تا دورنمایی برای توسعه آن در میان کلیه سازمان­ها و ارگان­ها در سال 2007 رقم بخورد.

 

 

3. کاربرد RFID در بیمارستان و نقش آن در مراقبت از سلامتی اشخاص

 

در کنار پیشرفت تکنولوژی RFID، پیگیری امکانات و یا حتی بیماران در بیمارستان­ها هم به عنوان یکی از کاربردهای این فن­آوری، جایگاه خود را در تحقیقات گستره پژوهشگران تثبیت کرده است. در یک بیمارستان 200 تختخوابی، هزاران وسیله گوناگون از ویلچر گرفته تا پمپهای IV وجود دارد که علاوه بر مدیریت آنها، می­بایست در دسترس بودن آنها در هنگام نیاز بررسی گردد. بدین منظور می­توان راه‌حلهای زیر را ارائه داد [5]:

  1. اضافه کردن نیروی انسانی برای جستجوی لوازم
  2. کم کردن از هزینه­های ناشی از نبود وسایل در زمان لزوم
  3. افزایش هزینه لیست­بندی و گزارش­گیری از لوازم
  4. افزایش ساعات کاری و مقدار کارکرد نیروهای موجود

اما با استفاده ازRFID  می­توان در هر لحظه و با صرف کمترین هزینه نیازهای فوق را برآورده کرد.

 

 

 

شکل 2. نمونه­ای از یک داروی برچسب خورده برای جلوگیری از تولید و ارائه داروهای تقلبی

3.1. کاربردهای دارویی RFID

 

  1. داروهای تقلبی: کارخانجات دارویی، توزیع کنندگان و بیمارستان­ها نیازمند راهی برای متمایز کردن داروهای تقلبی از سایرین هستند. براساس آمار سازمان بهداشت جهانی در سال 2005، 5 تا 8 درصد از داروها در سراسر دنیا تقلبی بوده است. در بعضی از کشورها درصد داروهای تقلبی در حدود 25 تا 40 درصد است که رقم بسیار چشمگیری است. افزایش میزان این آمار سبب شده است که تولید کنندگان به دنبال راهی برای جلوگیری از تولید و ورود داروهای تقلبی به بازار باشند.  خوشبختانه  برچسب­های  RFID/EPC می‌توانند به شناسایی محصولات تقلبی و تاریخ مصرف گذشته کمک کنند [6].
  2. مدیریت موجودی: تولیدکنندگان و توزیع کنندگان دارو اغلب تمایل دارند که کلیه اموری که در زنجیره تولید انجام می­شود، تحت نظارت دقیق­ قرار گرفته و بتوانند لیست دقیقی از کالاها و موجودی اجزاء داشته باشند. در این راستا به کارگیری فناوری RFID می­تواند برای حفظ و ثبت مکان کالا و خودکار کردن روند امور در زنجیره تولید و ثبت خودکار ورود و خروج کالاها به هر بخش مفید واقع شود.

 

 

3.2. کاربرد RFID در بیمارستان­ها

 

 

شکل 3. دریافت مشخصات بیمار و پیگیری بیماران از طریف برچسب­هایی از نوع مچ­بند

  1. پیگیری اشیا و لوازم پزشکی: در بیمارستان­ها همواره لازم است که لوازم پزشکی و تجهیزات بیمارستانی در مواقع ضروری در دسترس بوده و به سهولت قابل استفاده باشند. RFID این امکان رافراهم می­کند که بتوان در اسرع وقت از مکان لوازم ضروری اطلاع پیدا کرد و در موارد لازم جابجایی آنها را کنترل کرد.

ابزارهای جراحی همواره باید ضدعفونی و تمیز بوده و در بسته­های ویژه قرار گیرند. برچسب­هایی که روی این لوازم نصب می‌شوند و رمزخوان­هایی که در نهایت دقت در محفظه­های ضدعفونی کننده قرار می­گیرند، می­توانند تضمین کنند که وسایلی که وارد اتاق عمل می­شوند کاملا بهداشتی بوده و همچنین در مکان مخصوص خود قرار گرفته­اند.

  1. پیگیری بیماران: شناسایی بیماران و مکان آن­ها از مواردی است که در مواقع اضطراری برای رساندن کمک به بیماران بدحال بسیار مفید است. برچسب­های مخصوص هر بیمار که مجهز به تراشه­های RFID هستند و اطلاعات موردنیاز راذخیره می­کنند، این نیاز را برآورده می‌سازند.
  2. کنترل تجهیزات خاص بیمارستانی: در حال حاضر بیمارستان­ها مجبور به کنترل و پیگیری موادی مانند ایزوتوپ­های رادیواکتیو و دیگر مواد و تجهیزاتی هستند که گاهاً خطرناک و یا مضر بوده و بایدعبور و مرورشان در بین ساختمان­ها و انبارها تا واحد ترابری و سپس به محل دفع آن­ها کنترل شوند. برچسب­ها و رمزخوان­های RFID قابلیت تغییر این فرآیندها به شیوه خودکار را داشته و می­توان به کمک RFID بر امنیت آنها افزود. همچنین به کمک RFID می­توان بسته­ها و کانتینرهای مهروموم شده را شناسایی کرد. این برچسب­ها زمان و طول دوره­ای را که مهروموم از بین رفته ثبت می­کنند و این امکان را فراهم می­کنند که مشکلات حین حمل بسته­ها کاملا مشخص شود [6].

 

 

4. مزایای استفاده از RFID در سیستم­های پزشکی

 

به هنگام وقوع حوادث ناگهانی نظیر سیل، زلزله و طوفان می­توان با استفاده از این فناوری با سرعت هر چه بیشتر امکانات و تجهیزات پزشکی را به مناطق آسیب دیده حمل نمود. این عمل با حفظ مجموعه­ای از اطلاغات که در اصطلاح تاریخچه حالت نامیده می‌شود، صورت می­گیرد.  با کمک RFID می­توان آخرین مکان قرارگرفتن هر یک از امکانات و داروها در بخش­های مختلف را ثبت کرد و در صورت نیاز به آن­ها با سرعت آن­ها را جمع­آوری کرده و مورد استفاده قرار داد.

در صورت بروز شرایط اضطراری برای بیماران بیمارستان­ها و یا مشتریان داروخانه­ها، گاها لازم می­شود که یک دارو در عرض یک هفته و یا در تعطیلات برای بیمارستان و یا داروخانه ارسال شود. در این شرایط استفاده از RFID می­تواند به تسریع ارسال کمک نماید[5].

در موقعیت­های بحرانی نیز، لازم است که داروها به طور مستقیم از کارخانه به بیمارستان حمل شوند. در چنین مواقعی در صورت نبود یک تاریخچه حالت منسجم مشکلات زیادی ایجاد شده و داروها با تاخیر زیاد به محل مورد نظر خواهند رسید.

 

 

5. زنجیره تولید و توزیع دارو

 

زنجیره­ تولید و پخش دارو به طور کلی از سه مرحله تولید مواد شیمیایی، تولید دارو و پخش دارو تشکیل می­شود. در زیر یک نمونه از زنجیره تولید و پخش دارو و کنترل آن توسط سیستم RFID شرح داده شده است [7].

  1. کارخانه یک کدEPC واحد به محصولات اختصاص می­دهد تا بتوان آن­ها را در زنجیره تولید پیگیری کرد.
  2. در واحد بسته­بندی این کد EPC روی برچسب­ها نوشته شده و روی بسته­های خالی نصب می­گردد.
  3. مواد خام در هر مرحله برچسب زده می­شوند تا در صورت نیاز بتوان به تاریخچه تولید آنها دسترسی داشت.
  4. برچسب­ها خوانده می­شوند تا صحت مواد خام تایید شده و تاریخچه آنها در بانک اطلاعاتی محصول نوشته شود.
  5. در انتهای روند تولید محصولات درون بسته­ها قرار گرفته و به هم مرتبط می­شوند و این ارتباط تا انتهای زنجیره تولید باقی می‌ماند. تنها محصولات با ­EPC معتبر می­توانند در زنجیره تولید و توزیع باقی بمانند.
  6. EPCهای اضافی نیز می­توانند به برچسب­های پلت­ها و کارتن­ها اضافه شوند تا محصولات در گروه­های بزرگ­تری بسته­بندی شوند.
  7. هر کیت می­تواند مجموعه­ای از محصولات با برچسب و یا بدون برچسب باشد، اما در صورت نیاز می­توان یک EPC واحد به هر کیت اختصاص داد.
  8. در این مرحله، اطلاعات مربوطه بین بخش­های مختلف زنجیره تولید به اشتراک گذاشته می­شوند تا کالاها و کدهای EPC مرتبط با آن­ها بررسی شوند. قوانین امنیتی در این مرحله از اشتراک داده­ها بین بخش­های غیر مجاز جلوگیری می­کنند.

 

 

شکل4. روند تولید دارو باکنترل فناوری RFID

 

 

 

  1. حسگرها با توجه به خاصیتی که دارند، قادر به تهیه داده­هایی از شرایط مختلف تولید دارو هستند. این اطلاعات می­تواند به تاریخچه محصولات در پایگاه داده اضافه شود.
  2. در مراکز توزیع، بارنامه محصولات رسیده قبل از این که از وسیله حمل کننده خارج شوند، بررسی شده و در صورتی که عدم تطابق با لیست سفارش رخ دهد، دیگر کالاها خارج نشده و به انبار برگشت داده می­شوند.
  3. پس از ورود داده­ها به مرکز توزیع، EPCها کنترل می­شوند و محصولات نامعتبر و نخاله­ مشخص می­شوند.
  4. پس از ورود داروها به داروخانه، اطلاعات روی برچسب­ها در بانک اطلاعاتی داروخانه ذخیره می­شوند. اشتباهاتی که در صدور نسخه­ها ایجاد می­شود می­تواند با مقایسه اطلاعات EPC محصولات و شرایط مشتری کاهش ­یابد.
  5. سیستم خاصی وجود دارد که خریداری شدن یک دارو را از داروخانه و خروجش از زنجیره تولید و توزیع را تشخیص می­دهد.
  6. اگر چنانچه به هر بیمار یک شناسه اختصاص داده شود و این شناسه با EPC داروی بیمار مرتبط شود، در هر بار استفاده از دارو می­توان تضمین کرد که دارو مطابق با نسخه پزشک بوده است.
  7. رمزخوان­های RFID که روی سطل­های زباله و مکان­های امحای زباله نصب می­شوند، خروج دارو را از زنجیره تولید و توزیع و رسیدن آنها را به انتهای زنجیره تشخیص می­دهند.
  8. شرکت­های بیمه می­توانند اطلاعات مفید و دقیق را توسط EPC محصولات و کد بیمار به دست آورند.
  9. کد EPC در هنگامی که دارو به انتهای زنجیره تولید و توزیع خود می­رسد، غیرفعال شده اما اطلاعات محصول در بانک اطلاعاتی باقی می­ماند.

 

 

 

 

 

 

شکل5. ادامه روند تولید دارو با کنترل فناوری RFID

 

 

6. ارائه یک نمونه عملی برای استفاده از RFID در صنایع دارویی

 

در حال حاضر شرکت Pfizer به عنوان یکی از پیشگامان استفاده از صنعت RFID در زمینه تولید دارو به شمار می­آید. این تولید کننده دارو از RFID به منظور جلوگیری از جعل داروهای تولیدی خود استفاده می­کند و در راه نیل به این هدف اقدام به برچسب زدن بر روی بسته­های دارو کرده است.

در فرآیند بسته­بندی محصولات، بر روی هر یک از بطری­های دارو که از خط بسته­بندی عبور می­کنند یک برچسب انعطاف­پذیر غیر فعال با فرکانس HF (13/56 MHz) تولید شرکت tagsys نصب می­شود. یک رمزخوان RFID نیز یک کد EPC بر روی هر برچسب می‌نویسد. سپس رمزخوان دیگری کنترل می­کند که رمزگذاری روی برچسب­ها درست انجام شده است یا خیر. رمزخوان همچنین شماره شناسه منحصر به فردی را که بر روی تراشه برچسب به وسیله تولید کننده تراشه قرار گرفته است، بررسی می­کند تا سیستم بتواند هر دو شناسه را در پایگاه داده خود ثبت کند. داروخانه­ها و عمده فروش­ها از این برچسب­ها برای بررسی اعتبار داروها استفاده می­کنند. Systech به عنوان یکی از فراهم کنندگان صنعت بسته بندی اتوماتیک و سیستم­های جمع­آوری داده در فرآیند برچسب­زنی اتوماتیک با tagsys و Pfizer به همکاری پرداخته است [8].

علاوه بر برچسب­زنی در سطح بطری، Pfizer اقدام به نصب برچسب­ها بر روی کارتونها و پالتها کرده و از برچسب­های UHF تولید Alien technology استفاده نموده است.

به محض دریافت بطری­های برچسب خورده، عمده­فروشان و داروخانه­ها می­توانند اعتبار هر برچسب را از روی EPC منحصر به فرد آن از طریق اتصال به اینترنت مورد بررسی قرار دهند. بدین منظور Pfizer همکاری خود را با شرکت Supplyscape آغاز کرد. نرم­افزار ارائه شده توسط ای شرکت سرویسی به نام RxAuthentication را که یک سرویس برخط است فعال می­کند و کلیه داروخانه­ها و عمده‌فروشان پس از دریافت داروها، از یک رمزخوان متصل به این سرویس بر روی اینترنت، برای خواندن EPC و شناسه تراشه استفاده می­کنند. RxAuthentication صحت EPC را از طریق اینترنت مورد بررسی قرار می­دهد و اگر از طرف EPC تایید نشود و یا اگر شماره شناسه تراشه با هیچ یک از رکوردهای ثبت شده برای EPC در پایگاه داده Pfizer منطبق نباشد، سرویس مذکور پیام هشداری برای کاربر ارسال می­کند [8]. علاوه بر این، سرویس RxAuthentication، با سرویس اطلاعات پزشکی Pfizer که یک گروه از کارگران Pfizer هستند ارتباط برقرار می­کند. این گروه مواردی را که ممکن است در آنها جعل دارو رخ دهد بررسی کرده و از عمده­فروشان و سایر مصرف کنندگان خود می­خواهند که بطری­های قابل جعل را به منظور بررسی برای Pfizer ارسال کنند.  Supplyscape همچنین نسخه دیگری را به اجرا درآورده است که به عمده­فروشان اجازه می­دهد کارتونها و پالتهای داروهای برچسب خورده را به منظور بررسی رمزهای EPC آنها مورد پردازش قرار دهد. Pfizer در نظر دارد که تمام داروهای خود را به برچسب­های RFID مجهز کند. در حال حاضر فقط روی بخشی از داروهای این شرکت برچسب خورده و عمده­فروشان و داروخانه­ها برای بار اول است که با چنین سیستمی کار می­کنند. Pfizer ادعا می­کند که اولین شرکتی است که یک برنامه قابل درک به منظور افزایش امنیت در صنعت تولید دارو ارائه کرده است.

سازمان مدیریت غذا و دارو آمریکا (FDA) اعلام کرده است که RFID راهی برای تایید اعتبار و پیگیری بسته­های دارو در زنجیره تولید آن از طریق ایجاد یک تاریخچه الکترونیکی برای هر بسته است. اما Pfizer و هیچ کدام از توزیع کنندگان آن از تاریخچه الکترونیکی برای پیگیری داروها استفاده نکرده­اند.

در حال حاضر McKesson با Pfizer در پیگیری داروهای دریافتی از Pfizer هکاری می­کند. McKesson به عنوان یک توزیع کننده اقدام به خواندن و تایید اعتبار برچسب­های RFID نصب شده بر روی کارتونها و پالتهای رسیده از Pfizer کرده است. هدف اولیه از این کار ارزیابی تعداد برچسب­هایی بوده است که با موفقیت توسط رمزخوان خوانده می­شوند و همچنین تخمین حجم تعداد داده­های اضافی است که باید در حین فرآیند خواندن برچسب­ها جمع­آوری شوند. McKesson حدود 30% داروهای فروخته شده توسط Pfizer را توزیع کرده [9] و آن­ها را با استفاده از این فناوری در یک دوره آزمایشی کنترل می­کند.

 

 

7. RFID در مقابل بارکد

 

بارکد یکی از رایج­ترین روشهای کنترل موجودی و شناسایی است که با ظهور فناوری RFID، انتخاب یکی از این دو روش برای کاربردهایی که در بالا شرح داده شد، یکی از مسایل مهم به شمار می­آید. در اینجا مقایسه­ای انجام شده است که تا حدی دلایل ترجیح RFID بر بارکد را روشن می­سازد[10].

 

 

شکل6 . نمونه­ای از یک برچسب هوشمند که طراحی ظاهری آن مشابه با بارکد است.

  1. اندازه فیزیکی: اندازه برچسب­ها در فناوری RFID می­تواند از اندازه یک تمبر پستی تا یک کتاب متغیر باشد. در این فناوری نسبت طول به عرض برچسب­ها بسیار انعطاف­پذیر بوده و اهمیتی در خواندن برچسب از طریق رمزخوان ندارد. اما در مقابل اندازه بارکدها بسیار بزرگ­تر از کوچک­ترین برچسب­ها بوده و نسبت طول به عرضشان از اهمیت ویژه­ای برای خوانده شدن توسط اسکنر برخوردار است.
  2. طول عمر: برچسب­ها معمولا دارای بخش­های قابل جابجایی نیستند و در محفظه­هایی نفوذ ناپذیر قرار می­گیرند. این برچسب­ها اغلب دارای بیش از یک  سال طول عمر هستند. اما بارکدها معمولادارای عمر نامحدودی بوده ولی باگذر زمان از کیفیت آن­هاکاسته می­شود.
  3. محیط­های نامساعد: برچسب­ها نسبت به محیطی که در آن قرار می­گیرند بسیار حساس بوده و اداره کردن آن­ها در این شرایط کاری دشوار است.      
  4. کدهای محصولات: داده­های دیجیتالی بر روی برچسب­ها ذخیره و به اجزای زیر رمزگشایی می­شوند:
    1. شماره سریال کارخانه سازنده برچسب
    2. داده­های کاربری برحسب کاربرد
    3. شماره سریال برحسب کاربرد

 

شکل7. نمونه­ای از یک بارکد

      اما ذخیره­سازی اطلاعات اضافی بر روی بارکد مستلزم افزایش حجم و در نتیجه اندازه آن­ها است که درعمل امکان­پذیر نیست.

  1. جعل وتقلب: برچسب­ها دارای کدهای منحصر به فردی هستند که یا در کارخانه و یا در هنگام استفاده از آن­ها بر رویشان ذخیره شده است. این کدها در ریزتراشه موجود در برچسب قرارگرفته و قابل تغییر نمی­باشند، به همین دلیل امکان جعل آن­ها وجود ندارد. در حالی که در بارکدها می­توان به راحتی نسخه دومی از آن­ها تهیه کرد.
  2. به روز کردن پویا: اطلاعات ذخیره شده بر روی برچسب­ها رامی­توان به راحتی وبدون دخالت انسان و به صورت اتوماتیک به روز کرد اما هنگامی که یک بار کد چاپ می­شود دیگر اطلاعات آن را نمی­توان تغییر داد و برای تغییر لازم است که دوباره چاپ شود.
  3. قابلیت ردیابی: ترکیب کدشناسایی منحصر به فرد، داده­های کاربر و شماره سریال برچسب و در اختیار داشتن حافظه امکان ردیابی و ذخیره تاریخچه یک شئ را فراهم می­­سازد. اما بارکد از چنین قابلیتی برخوردار نیست.
  4. اسکن کردن همزمان چندین شئ: استانداردهای RFID دارای الگوریتم­هایی است که امکان خواندن همزمان چندین برچسب را فراهم می­کند. اما در سیستم بارکد در هر زمان فقط یک بارکد توسط اسکنر خوانده می­شود.
  5. قیمت: برچسب­های با حافظه بالا امروزه در حدود 25 سنت هستند، در حالی که قیمت تمام شده هر بارکد کمتر از یک پنی است.
  6. قابلیت استفاده مجدد: برچسب­ها با توجه به خواص و ویژگی­هایی که دارند می‌توانند بیش از یک بار مورداستفاده قرار گیرند اما از هر بارکد می­توان فقط یکبار استفاده کرد.

 

 

8. نتیجه­گیری

امروزه سیستم­های تشخیص خودکار در سرتاسر دنیا مورد استفاده قرار می­گیرند.  RFID به عنوان زیرمجموعه­ای از این سیستم­ها، نسبت به فناوری­های مشابه از امتیازات ویژه­ای برخوردار است که این خود توجه صاحبان صنایع و دولتمردان را جلب کرده است.

همانطور که شرح داده شد به دلیل اهمیت فراوان سلامت افراد جامعه، لزوم استفاده از فناوری­های نو و ایجاد امنیت دارویی در حفظ سلامت جامعه، تولید کنندگان و مسئولان ذیربط را بر آن داشته است که به دنبال راهی برای استفاده از این فناوری در جلوگیری از عوامل منفی سلامت مانند پخش داروهای تقلبی و غیرقابل مصرف و یا کنترل و هماهنگی بیمارستان­ها و تجهیزات بیمارستانی باشند.

همانطور که گفته شد RFID با توجه به گستره­ی وسیع کاربردی که دارد می­تواند در همه موارد یاد شده به کار گرفته شود. خودکارسازی کنترل زنجیره تولید و توزیع داروها یکی از اهدافی است که با ایجاد زیرساخت­های مناسب می­تواند با بهره­گیری از فناوری RFID تحقق یابد. با نمونه­های عملی و پیاده­سازی شده­ای که توضیح داده شد، در واقع امکان­سنجی به کارگیری این فرآیند، انجام شده و حرکت به سمت استفاده از این فناوری امری غیر قابل اجتناب می­نماید.

پیگیری و شناسایی عوامل و تجهیزات در مواقع ضروری و بحرانی توسط امواج رادیویی و بالاخص فناوری RFID، راهی کم­هزینه و امن است که سمت و سوی حرکت آینده به طرف استفاده از این فناوری را مشخص کند.

در کشور ما موانعی برای بهره­گیری از این فناوری وجود دارد. مهم­ترین چالش فراروی ما نبود زیرساخت­های لازم است. شبکه­های مطمئن و قدرتمند، امکانات سخت­افزاری و نرم­افزاری از جمله زیرساخت­های لازم برای به کار گیری فناوری RFID هستند که با وجود ضعف در آنها نمی­توان از این فناوری بهره کافی را برد.

تولید سخت­افزارهای لازم در ایران، در مواردی بسیار دشوار و در مواردی نیز دارای هزینه بسیار بالا است که کمتر سرمایه­گذاری را مجاب به تولید ملزومات RFID می­کند. لذا با توجه به جوان بودن این فناوری، می­توان به جایگاهی رسید که طرح­ها و راه­حل‌های ارائه شده توسط مهندسین داخلی به عنوان مرجع کارهای بزرگ مطرح شود.

 

 

9.فهرست مراجع

 

[1]. Accenture White Paper, "Radio Frequency Identification (RFID) White Paper", 2001, pp. 3

[2]. LXE Inc., "RFID Technology for Warehouse and Distribution Operations", WP, LXE Inc., 2006, pp. 3

[3]. BitKom, "RFID White Paper, Technology, Systems and Applications", German Association for Information Technology & Telecommunication and New Media e.v., 2005, pp. 7

[4]. UNiSYS White Paper, "Pharmaceutical Trade and FDA Anti-Counterfeiting giudlines: Easy Money and Hard Targets", 2004, pp. 2-3

[5]. Radiant Wave White Paper, Johnny Young, "RFID Applications in The Healthcare and Pharmaceutical Industries ", 2005, pp. 2-3

[6]. UPS White Paper, "RFID in HealthCare: A Panacea For Regulations and Issues Affecting The Industry?", 2005, pp. 2-5

[7]. http://www.pharmaceuticalsupplychain.com/network/rfidsupplychain.htm

[8]. Mary Catherine O'Conner, "Pfizer Using RFID to Fight Fake Drug", rfidjournal, 2006, pp. 1-2

[9]. Mary Catherine O'Conner, "MCKesson Starts RFID Pilot for Drug", rfidjournal, 2005, pp.1

[10]. 10 http://rfidhandbook.blogspot.com/2004/11/rfid-vs-bar-code.html

تاریخ ارسال: شنبه 2 شهریور 1387 ساعت 09:31 | نویسنده: محمد روهینا | چاپ مطلب
نظرات (2)
دوشنبه 26 فروردین 1392 21:44
علی [ ]
امتیاز: 0 0
لینک نظر
مطالب خوبی گذاشتید ممنون اگه مطالب در مورد طراحی مدل بیمارستان با rfid هم بگذارید ممنون می شم.
با تشکر فراوان
شنبه 31 خرداد 1393 00:15
حسام [ ]
امتیاز: 0 0
لینک نظر
خیلی خوب بود مرسی
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد